7 juli 2017 Het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014 heeft de gehele Nederlandse samenleving geraakt. Daarom is het van belang alle beschikbare informatie hierover goed en duurzaam te bewaren. Inventarisaties Op dit moment is van twintig ...

Klik op het logo om naar de site van het Nationaal Archief te gaanN-A-Zine


Here are the latest articles for you. Click here to start your FREE subscription



Nationaal Archief | Nieuws- en persberichten - 5 nieuwe artikelen

Informatieoverzicht Neerhalen Vlucht MH17

7 juli 2017

Het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014 heeft de gehele Nederlandse samenleving geraakt. Daarom is het van belang alle beschikbare informatie hierover goed en duurzaam te bewaren.

Inventarisaties

Op dit moment is van twintig overheidsorganisaties bekend welke informatie over MH17 zij beheren. Iedere instelling heeft een lijst opgesteld van de informatie die op dit moment bij hen bekend is. De inventarisaties zijn verzameld voor belanghebbenden en belangstellenden. Ze worden in de onderzoeksgids Informatieoverzicht Neerhalen Vlucht MH17 op de website van het Nationaal Archief gepubliceerd. De informatie is dus nog niet in bezit van het Nationaal Archief maar ligt nog bij de betreffende overheidsinstellingen.

Toegang tot de informatie

De informatie is nog niet bij het Nationaal Archief te raadplegen. Dat kan pas nadat deze is overgebracht van de overheidsinstanties naar het Nationaal Archief. Daarvoor staat een periode van maximaal 20 jaar.  Voor vragen over de beschreven informatie neemt u contact op met de betreffende overheidsorganisatie. De contactgegevens staan bij het informatieoverzicht.

Actualisering van de informatie

De overzichten van de betrokken organisaties zijn bijgewerkt tot 1 mei 2017. Ze beschrijven in hoofdlijnen welke informatie er is. Deze overzichten geven inzicht in de betrokkenheid van de organisatie, contextinformatie (werkprocessen) en de aanwezige informatie. Jaarlijks worden de overzichten geactualiseerd door de betrokken partijen. De Tweede Kamer is op 6 juli 2017 geïnformeerd over de stand van zaken rond  de archivering en inventarisatie van informatie met betrekking tot het neerhalen van vlucht MH17.

    
 



Bijeenkomst Rijk aan Informatie: “Archiveren gaat niet vanzelf”

29 juni 2017

Overal groeit het besef dat we (digitale) informatie goed moeten bewaren, zodat hij bruikbaar is en blijft. Samen oplossingen en methodes bedenken is dan ook van wezenlijk belang. Dit concludeerde Marjan Hammersma, SG van OCW op 22 juni tijdens de 2e bijeenkomst Kennisnetwerk Rijk aan Informatie. De belangstelling was groot. Ondanks de tropische temperaturen zat de zaal vol met collega’s van diverse ministeries en agentschappen. Aan de hand van haar eigen ervaring zette de SG het thema en doel van de middag helder uiteen. Ze benoemde dat we allemaal gretig gebruik maken van de moderne middelen, maar over behoud van die informatie eigenlijk tot nu toe niet goed nadachten.

Basis op orde

Keynote speaker Arjan El Fassed van de Open State Foundation nam het stokje van de SG over. Zijn betoog over nut en noodzaak van open data was verhelderend en leerzaam. El Fassed prikkelde de zaal met stellingen en vragen. Wat zouden we nog meer openbaar moeten maken, hoe en waarom? Wat doet de overheid al wél goed? En hoe kunnen we hier op doorpakken? Tot slot gaf hij de aanwezigen nog 2 adviezen mee. “Zorg dat je de basis op orde hebt. Complexere materie zoals blokchain komt daarna vanzelf. En gebruik zelf eens de data die je beschikbaar stelt.”   

DUTO en informatiegame

Na dit plenaire programma was er keuze uit een ruim aantal workshops. In de workshops DUTO en Serious gaming, stond vooral het brengen en delen van kennis centraal. In beide sessie ontstonden levendige gesprekken tussen workshopleiders en deelnemers.

Erik Saaman van het Nationaal Archief lichtte tijdens de workshop DUTO het belang van duurzaam toegankelijke overheidsinformatie toe. Aan de hand van voorbeelden uit de praktijk vertelde Saaman over de waarde van informatie en het belang van goede toegang tot die informatie, zowel nu als later. In het digitale tijdperk vraagt dat om keuzes bij het ontwerp van systemen; dat is in feite het nieuwe archiveren.

De game-ontwikkelaars van het ministerie van Economische Zaken presenteerden hun informatiegame. Doel van de game is het creëren van bewustzijn over hoe je met informatie omgaat. Na de aanvankelijke hilariteit over pionnen en rol van dossierhouders werd het spel fanatiek gespeeld.

Lering uit de Teevendeal

Manja Koomen, inspecteur bij de Erfgoedinspectie, vertelde over de ‘Teevendeal’. Uit haar onderzoek bleek o.a. dat de complexiteit van de informatie-uitwisseling tussen de betrokken organisaties in de justitieketen een grote rol speelde. Het was onderling niet duidelijk wie verantwoordelijk was voor welk deel van de archivering. Ook werden de toen geldende regels voor bewaring en vernietiging niet goed nageleefd. Hierdoor kon de besluitvorming niet goed worden gereconstrueerd en baseerde de minister zich in zijn verantwoording aan de Kamer op onjuiste en onvolledige informatie. Een belangrijke les uit deze casus is dan ook dat er betere afspraken nodig zijn over informatie-uitwisseling in ketens en bestaande afspraken beter moeten worden nagekomen. “Archiveren is werk en gaat niet vanzelf, je moet er écht wat voor doen”, aldus Koomen. Uit de discussie die volgde bleek een grote behoefte aan betere rijksbrede spelregels voor selectie van informatie en meer duidelijkheid over de manier waarop we om moeten gaan met back-ups in relatie tot de vernietigingsplicht in de Archiefwet.

Supersearch met big-data-analyticsplatform

Hoe haal je goede informatie uit de grote berg aan informatie? Fiona Atighi van Doc-Direkt en Arjan Duinkerk van SSC-ICT lieten zien dat een kruisbestuiving van hun beider expertises heeft geleid tot een big-data-analyticsplatform met veel potentie voor de hele Rijksoverheid. Op dit moment worden al diverse informatiebronnen en informatiesystemen, vooralsnog van BZK en Financiën, gekoppeld aan het platform. Het platform biedt de mogelijkheid om grote informatiebronnen gecombineerd doorzoekbaar te maken. Bij een informatieverzoek hoeft dus niet meer apart in DMS, e-mailapplicatie en bijv. zaaksysteem gezocht te worden. Wob-support (ondersteuning bij Wob-verzoeken) is dan ook een gerichte dienst die met behulp van dit platform kan worden uitgevoerd. Deze ‘supersearch-mogelijkheid’ is al realiseerbaar en brengt voor het zoeken en vinden van informatie een significante tijdsbesparing met zich mee. Door de koppeling van meerdere bronnen kan de zoekfunctie steeds meer verbeteren, ontstaat meer inzicht en overzicht waardoor de mogelijkheden voor big-data-analyse alleen maar toenemen. Een doorkijkje naar de toekomst, waar veel deelnemers aan de workshop erg enthousiast van werden!

Zo vloog de bijeenkomst voorbij. Sneldichteres Dominique Engers sloot de middag op ludieke wijze af. Met oog voor inhoudelijke details en de nodige dosis humor vatte zij de complexe materie waarover kennis was uitgewisseld samen. Uiteraard werd na afloop nog een verkoelend drankje geserveerd.

    
 



Rapport ‘Open, openbaar, organiseren? Digitalisering en openbaarheid archieven’ nu online

19 juni 2017

Lang werd aangenomen dat de openbaarheidsfunctie van archieven in het huidige, digitale tijdperk niet veel zou veranderen. Inmiddels lijkt het tegendeel waar: digitalisering heeft een grote invloed op de openbaarheidsfunctie. Naar aanleiding van deze ontwikkelingen publiceert het Nationaal Archief het rapport Open, openbaar, organiseren? Digitalisering en openbaarheid archieven. Het rapport dient als basis, maar vooral ook als stimulans voor nader onderzoek naar de invloed van digitalisering op de openbaarheidsfunctie van archieven.

Ontwikkelingen

Het rapport presenteert analyses van ontwikkelingen en daaruit voortvloeiende knelpunten in de openbaarheidsfunctie van archieven. Kort samengevat gaat het om de volgende ontwikkelingen:  

  • transformatie naar een netwerk van digitale infrastructuren en e-depots
  • kabinetsbeleid gericht op meer open overheidsinformatie
  • vastlopende (handmatige) openbaarheidsprocessen binnen de overheid.

Denk mee!

Open, openbaar, organiseren? Digitalisering en openbaarheid archieven is bedoeld als basis voor verder onderzoek.  Het Nationaal Archief nodigt iedereen van harte uit om via het kennisplatform Openbaarheid mee te denken en discussiëren over dit thema.

Het volledige rapport Open, openbaar, organiseren? Digitalisering en openbaarheid archieven is te lezen in de bijlage.

 

    
 



Cursus Leren Preserveren succesvol getest

16 juni 2017

In april en mei 2017 testte een eerste groep cursisten de cursus Leren Preserveren. Deze cursus is ontwikkeld vanuit het netwerk digitaal erfgoed (NDE). Medewerkers van collectiebeherende instellingen kunnen er de basisvaardigheden opdoen voor het duurzaam opslaan, beheren en toegankelijk houden van digitaal erfgoed. In oktober start de eerste reguliere groep cursisten. Deelnemers kunnen kiezen voor de online zelfstudievariant of de volledige cursusvariant.

Persistent identifiers

Tijdens de 3 cursusdagen van de volledige cursusvariant zorgt een poule van experts voor inhoudelijke bijdrages. Een van die experts is adviseur preservation Remco van Veenendaal van het Nationaal Archief. Hij gaf op de slotbijeenkomst op 22 mei uitleg over persistent identifiers (PID's). PID's zijn unieke en permanente verwijzers naar digitale objecten. Ze zijn een oplossing voor 'link rot'. Linkrot ontstaat wanneer er wordt verwezen naar een verouderd webadres van een digitaal object. Een bekend link-rotverschijnsel is bijvoorbeeld de foutmelding 'pagina niet gevonden' op websites.

Van Veenendaal: "Dat PID's belangrijk zijn, weten erfgoedinstellingen vaak wel. Maar hoe werken ze in praktijk? Welke keuzes maak je? Dankzij het PID-project van de NDE kunnen we die vraag steeds beter beantwoorden. Het is erg nuttig dat we die kennis nu ook met de cursisten van Leren Preserveren kunnen delen."

Meer over de pilotfase van Leren Preserveren, en het PID-project , kijk op de website van de NCDD. Hier kunt u zich ook aanmelden voor de najaarsronde van Leren Preserveren.

Meepraten en -denken?

Wilt u meedenken en meepraten over preserveren? Dat kan op het kennisplatform Preservation. Dit platform ontwikkelt en wisselt kennis uit op het gebied van preservation: het duurzaam toegankelijk houden van digitale informatie. Hoe zorgen we dat de (toekomstige) gebruiker over informatie kan beschikken, deze correct kan interpreteren en in de juiste context kan plaatsen? Het platform is primair bedoeld voor medewerkers van overheidsinstellingen of andere collectiebeherende instellingen die werkzaam óf geïnteresseerd zijn in het vakgebied preservation. Maar iedereen is welkom op het open digitale platform.

    
 


Nationaal Archief van toegankelijk naar open

16 juni 2017

Begin 2017 werd het open-databeleid van het Nationaal Archief herijkt. Belangrijk onderdeel daarin is het nog verder afschalen van de nog aanwezige Creative Commons open data licenties naar een Creative Commons Open Data Waiver.  Deze nieuwe stap sluit aan bij de beleidsdoelstelling data zo open mogelijk beschikbaar te stellen zonder onnodige drempels en belemmeringen. Welke stappen heeft het Nationaal Archief de afgelopen jaren gezet waarin die data van toegankelijk naar open is verschoven? 

Flickr de Commons

Het begon met de lancering van de toen nieuwe website gahetNA in 2011. Deze geeft o.a. toegang tot een bak met digitaal beeldmateriaal. Parallel aan de nieuwe website en een update aan het toegangen en gegevensbeheer werd in hoog tempo nieuw digitaal materiaal toegevoegd en werd ermee geëxperimenteerd. Naast een poging foto’s van de Eerste Wereldoorlog te koppelen aan actieve communities op dat vlak, was een eerste succesvolle match in 2008 het plaatsen van beeldmateriaal op Flickr the Commons. Een platform voor foto’s waarbij via no known copyright werd ingezet op hergebruik buiten de muren van de instellingen. In rap tempo verscheen beeldmateriaal geplaatst op Flickr op tal van andere plekken, nationaal en internationaal.

Wikipedia

Een volgend experiment was het doneren van zo’n 1500 beelden van Nederlandse politici aan de online encyclopedie Wikipedia. Ook nu toonde het beschikbaar stellen van data met een duidelijke, open licentie aan dat buiten de muren van de eigen studiezaal en eigen website er een wereld aan (vooral) publieksbereik was te winnen. De open collectie heeft op Wikipedia nu een bereik van meer dan 60 miljoen paginabezichtigingen per maand. Belangrijke partner in deze experimenten was Kennisland.

Eind 2011 sloot het Nationaal Archief aan bij het opgerichte Open Cultuurdata Platform. In december stelden we bij een hackathon ons eerste, officiële open-datasetje beschikbaar: zo’n 400 VOC-kaarten en een bijbehorende archiefinventaris. En in de zomer van 2012, kwamen hier nog zo’n 145.000 foto’s bij.

Gratis en voor niets?!

Met een dergelijke omvang loop je ook binnen het Nationaal Archief tegen vragen en scepsis op. Jarenlang zijn we als archiefinstellingen opgevoed om zelf ook wat te verdienen aan onze collecties en plots gaven we die zomaar weg, gratis en voor niets. Tegelijkertijd bood open data een eigentijdse vertaling van de missie van het Nationaal Archief: het “…dienen [van] ieders recht op informatie…” Het was vooral de wikipedia-community die hard aan de slag ging met het naar binnen halen en vervolgens koppelen van beeldmateriaal. Het voordeel daarvan is dat uniform beschreven data in hoog tempo wordt hergebruikt en ook een grote impact heeft.

Wet hergebruik van overheidsinformatie

In 2015 landde de Europese Richtlijn Hergebruik Overheidsinformatie. In Nederland werd deze richtlijn geïmplementeerd via de Wet hergebruik van overheidsinformatie. Dit leidde het tot een wijziging van de Archiefwet. Informatie in een publieke instelling, gevormd met publieke middelen vanuit een publieke taak zou, uiteraard met een aantal mitsen en maren, vanzelfsprekend beschikbaar moeten  zijn als open data. Archieven zijn daar niet van uitgezonderd. Die nieuwe kaders leidden bij het Nationaal Archief in mei 2015 tot het invoeren van een open-databeleid, in lijn met de ervaringen met die collectiedata.

Actorenregister als open data

Het Actorenregister van het NA bevat institutionele basisinformatie van het Rijk en de Zelfstandige Bestuursorganen. Deze data is dusdanig opgezet dat hergebruik als open data eenvoudig mogelijk is. De data uit het actorenregister, ruim 3000 records, vormen binnen het Wiki-domein een linked-opendatabestand. Medio april 2017 zijn de eerste gegevens uit selectielijsten als open data beschikbaar zijn gesteld. Het lijkt niet veel, maar voor andere partijen vormen deze data  bouwsteentjes om op aan te haken. Zo maakte Open State Foundation er bij de afgelopen Accountability hack gebruik van op 9 juni in de Tweede Kamer. 

Bron: Archievenblad 5, 2017. Artikel: Open data en publieksbereik Nationaal Archief.

    
 


More Recent Articles



Terug naar de site van het Nationaal Archief

You Might Like

Click here to safely unsubscribe from "Nationaal Archief | Nieuws- en persberichten."
Click here to view mailing archives, here to change your preferences, or here to subscribePrivacy